»Jenseits von Richtig und Falsch liegt ein Ort, dort treffen wir uns«, erkannte schon der persische Mystiker Rumi. Doch wie kommt man inmitten verhärteter Beziehungskonflikte, gegensätzlicher Moralvorstellungen und politischer Ansichten an diesen Ort, an dem ein Sowohl-als-auch ausgehalten wird?

#NureddinYıldız #Umut #İman #UmutsuzlukSOSYAL DOKU VAKFI-Web sitelerimiz: l http://www.sosyaldoku.com/l http://www.sosyaldoku.tv l http://www.fetvameclisi.co...

D-Smart ülkemizin önde gelen spor adamlarını ağırlamaya devam ediyor.

Was wir glauben, wer wir sind: Vom Mut, sich neu zu denken. Geschichten aus der Psychotherapie | Özdemir, Nesibe | ISBN: 9783407867568 | Kostenloser Versand für alle Bücher mit Versand und Verkauf duch Amazon.

Este documento fornece instruções para tricotar um urso de pelúcia. Ele inclui uma lista de materiais necessários, notações, recomendações, instruções detalhadas para tricotar as pernas, braços, co... by k8tia8izaias

This Pencil Drawings & Illustrations item by nesibebiciciart has 160 favorites from Etsy shoppers. Ships from Türkiye. Listed on Aug 12, 2024

Kolay iki şiş modeli ile birbirinden güzel örgü modelleri yapabilirsiniz. Yelek, hırka, atkı, bere ve bir çok örgüde kullanılan bu güzel modelin yapılışını k...

bunu ilk yapana tenks

Was wir glauben, wer wir sind: Vom Mut, sich neu zu denken. Geschichten aus der Psychotherapie : Özdemir, Nesibe: Amazon.de: Bücher

Anadolu Selçuklu mimarisi: medreseler Medreseler, Anadolu Selçuklu mimarisinin en dikkate değer yapı türlerinden birisi alarak kabul edilmektedir. Sayıları özellikle 1220’den sonra çoğalan bu yapılarda iki-ana tipin gelişmesi izlenmektedir. “Kapalı Avlulu ya da Kubbeli” tip dediğimiz birinci türdeki medreselerden en erken tarihlisi, Afyon’a bağlı Sincanlı yakınlarındaki Boyalıköy Medresesi’ dir. Oldukça harap durumdaki 1210 yılından kalma bu yapı iki katlı, oldukça simetrik ve dengeli bir plan şemasına sahiptir. 1224 tarihli İsparta/Atabey’deki Ertokuş Medresesi ise ortada dört sütuna oturan oval merkezi kubbesi, yanlarda revakları ve bitişiğindeki kümbeti ile değişik bir uygulamadır. 1224’te Isparta’nın Atabey İlçesi’nde yapılan Ertokuş. Medresesi de kapalı avluludur. Güneybatı Anadolu’nun fethinde önemli rol oynamış Selçuklu kumandanlarından Mubanzeddin Ertokuş tarafından yaptırıldığı, kitabesinde yazılıdır Burası da gene cami, türbe ve medreseden oluşan mütevazı bir külliyenin ana binasıdır. Kapıdan sivri, beşik tonozlu bir hole, oradan da orta avluya geçilir. Avlunun orta yerinde sığ bir havuz ve örtülü dört kolon üzerinde yükselen kubbemsi bir tonoz vardır. Yan mekanlar ile orta avlu kubbesi arasında kalan birimler,beşik tonozla örtülüdür. Hafif oval olan kubbenin ortasında aydınlık açıklığı vardır. Avlunun karşısında beşik tonozla örtülü ana eyvan, eyvanın arkasında sekizgen planlı türbe, iki yanında kubbeli büyük odalar bulunur. Kuzey, güney ve doğu kenarlardaysa beşik tonozla örtülü hücreler ve diğer odalar ile girişin sağındaki odadan çatıya çıkan bir merdiven vardır. Ana eyvanın güney duvarında bir mihrap nişi yer alır. Yapıda kesme taş, örtü sisteminde oluklu kiremit kullanılmıştır. T.L. İki yönlü gelişim gösteren kapalı avlulu veya kubbeli medreseler içinde orta mekânın tek bir kubbeyle kapandığı üç önemli yapı Konya’da 1251 tarihli Karatay Medresesi, 1260-1265 yılları arasından kalma İnce Minareli Medrese, Afyon’un Çay ilçesindeki 1278 tarihli Çay Medresesi’dir. Karatay Medresesi’nde kubbe ve duvarları kaplayan zengin çini mozayik bezemeler mimari ile tam bir denge kurarken, portaldeki renkli taş geçmeler Zengi etkisini kuvvetle hissettirmektedir. Konya’daki Karatay Medresesi, Anadolu Selçuklu mimarisinin en güzel eserlerinden biridir. Sadece taçkapısı, kubbeli orta avlusu, ana eyvanı ve kubbeli türbe günümüze kalmıştır. Restorasyonlarla tamamlanan yapının taçkapısı doğu cephesinin merkezinde değil, güney köşesinedir. Kapıdan, kare şeklinde giriş mekânına geçilir. Bu kısmın eskiden kubbeyle örtülü olduğu bilinmektedir. Buradan geçilen orta avluda kare biçiminde bir havuz ve bu havuza gelen suyolu bulunur. Doğrudan yelpaze şeklindeki üçgenlere oturan orta kubbede tepe penceresi şeklinde bir açıklık vardır. Ana eyvan, beşik tonozla örtülüdür. Eyvanın güneyindeki odanın üstünde yine üçgenler üzerine oturan bir kubbe  vardır. Üçgenler sırlı tuğlalarla balık sırtı şeklinde örülmüştür. Anadolu Selçuklu mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan taçkapı, fazla bozulmadan günümüze kalmıştır. Gri ve beyaz mermerden yapılmış, geometrik bordürler, ve sülüs’bir kitabeyle süslenmiştir. Orta avlu ile an siyah, mor, firuze çinilerden mozaik kaplaması göz alıcıdır. Malzeme taş, tuğla ve mermer kaplamadır. Selçuklu devlet adamı Sahip Ata’nın ünlü mimar Kölük bin Abdullah’a yaptırdığı İnce Minareli Medrese, anıtsal portali, günümüze ancak bir bölümü gelebilen çifte şerefeli minaresiyle, oldukça etkili bir görünüşe sahiptir. Taş Medrese ise aynı dönemin bir başka ünlü mimarı Oğul Beg bin Mehmed’in eseridir. Planları, taş ve çini bezemelerinin gösterdiği zengin görünüşleriyle bu üç yapı, 13. yüzyılda Anadolu’da üretilmiş yapılar içinde özel bir yer alırlar. 13. yüzyıldan kalma 1272 tarihinde rasathane olarak yapıldığı öne sürülen Kırşehir’deki Caca Bey Medresesi; iki renkli taş portali, çini bezemeli türbe ve minaresiyle kapalı medreselerin bir diğer örneğidir. Bu yapıda türbenin yerleştirilmesi bir yana, plandaki özel görünüşler kullanılış amaçlarıyla ilgili olabilir. Anadolu Selçuklu medreseleri içinde “Açık Avlulu” dediğimiz ikinci tipe giren ilk örnek, dört eyvanlı şemaya bağlı 1205 tarihli Kayseri Çifte Medrese’dir. Medrese-Şifahane olarak düzenlenen yapının medrese bölümü I .Gıyaseddin Keyhüsrey, şifahane bölümü ise kızkardeşi Gevher Nesibe Hatun tarafından yaptırılmıştır. Bu medresenin ardından Sivas’da Sultan I. Izzeddin Keykavus tarafından yaptırılan 1217 tarihli Keykavus Medresesi ve Şifahenesi gelmektedir. Yalnız dört eyvanli ve revaklarla çevrili medrese kısmı ayakta kalabilen bu yapı, en büyük ölçülere sahip Selçuklu medresesidir. Güney eyvanında on kenarlı ve piramit çatılı bir türbe bulunmaktadır. Türbe cephesinde Marendli Ahmed adlı bir sanatçının eseri olan mozaik çini bezeme ve kasnaktaki tuğla örgü oldukça dikkat çekicidir.  13. yüzyılın diğer açık avlulu medrese örnekleri arasında 1242 tarihli Konya Sırçalı Medrese ile Kayseri’de bir külliyeye bağlı olarak yapılan ve daha önce camisinden söz ettiğimiz 1237 tarihli Huand Medresesi, Anadolu Türkmimarisinin üzerinde çok durulan iki yapısı olarak tanınmaktadır. Tuslu Mehmed adında bir sanatçının eseri olan Sırçalı Medrese iki katlı, revaklı avlulu ve eyvanlı bir medrese olup adını içindeki ünlü çini mozayik bezemelerin den almıştır. Kayseri’deki Huand Medresesi de benzer bir plan şeması göstermektedir. http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=223545 13. yüzyılın ilk yarısından kalma Çorum’un Alaca ilçesine bağlı Mahmudiye Köyü yakınların daki Kalehisar Medresesi, cami-medrese birleşmesinin bir örneği olan 1249 tarihli Kayseri Hacı Kılıç Medresesi ve 1250 tarihli Akşehir Taş Medrese anılmaya değer, çeşitli. özelliklerle yüklü yapılardır. Sivas Gökmedrese Selçuklu veziri Sahip Ata’nın 127l’de yaptırdığı medrese, cephe düzeni bakımından oldukça gelişmiş bir bölümleme gösterir. Taçkapı, yan kanatlar, duvarlar üzerindeki çeşme ve köşe kuleleriyle simetrik ve dengeli bir ön yüz uygulamasıdır. Konya Sa hipata Camii’nden sonra girişilen bu ikinci deneme, açık avlulu, dört eyvanlı ve iki katlı bir medrese yapısının daha da önem kazandığını gösterir. Cephe duvarlarının dış köşelerine eklenen silindirik payelerle taş süslemeler kenarlara kadar yayılır. Taçkapının solundaki çeşme o dönemden kalma, sayısı çok az olan duvar çeşmelerinden biridir. Buradaki düzenleme üç dilimli kemer, renkli taşlar ve düğümlü köşe motifleriyle dönemin üslubuna uygundur. Taçkapının iki yanındaki pencereler iç mekânları aydınlatır, üst seviyedeki diğer pencereler ikinci katın varlığını cepheden yansıtır. Minare kaidelerinin birer payanda gibi, taçkapı kütlerini iki yandan desteklemesiyle genişleyen taçkapı bir bütündür. Mermer taçkapı, çeşitli dekorasyon alanlanna bölünürken, geometrik, bitkisel düzenle melerin ve yazıların en gelişmiş örneklerini sergiler. Yan kanat ortalarına yerleştirilen sekiz köşeli yıldızlar hemen göze çarpar. Selçuklu duvar çinilerinden tanıdığımız bu form iri plastik silmeler halinde işlenmiştir. Yan kanatların alt kesimindeki sivri kemerli yüzeysel nişi dolgulayan iki şekilden alttaki, sekiz köşeli yıldız içine yerleştirilmiş yazıttır. Bu yazıtta Rum asıllı Türk mimar ve ressam Kaluyan el-Konevi’nin adı yazılıdır. Bunun üzerinde, bitki demetleri, yapraklar ve meyvelerden oluşan bir kabartma yer alır. Yapraklar arasındaki nar kolaylıkla seçilebilmektedir. üst kesimdeyse bir kartal figürü vardır. Bu düzenlemenin, Erzurum Çifteminareli Medrese’de görülen bitki kabartmasıyla benzerliği açıktır. Minarelere hazırlık olmak üzere sırlı tuğlalarla iki kare alana bölünmüş kaide, malzeme olarak farklılık gösterir. Alttaki karenin içinde yer alan içi boş daire, her iki alanın süsleme için hazırlanmış ama tamamlanmamış olduğunu düşündürür. T.L. 13. yüzyılın ikinci yarısından bir grup medrese, dönemin anıtsal örnekleri olarak dikkati çekmektedir. Bunlardan 1265 yılından sonra yapılmış olan iki katli, firuze renkli çinilerle katlı Tokat Gökmedrese, 1271 tarihli dört eyvanlı Sivas Gökmedrese, gene Sivas’ta 1271 tarihli Buruciye Medresesi ile yalnız anıtsal cephesi günümüze gelebilen Çifte Minareli Medrese, Erzurum’da aynı yüzyılın sonlarına doğru yapılmış olan iki katlı, dört eyvanlı Hatuniye/Çifte Minareli Medrese’de taçkapılar üzerine bazen çifte minarelerin alındığı, dış-iç ilişkilerin geliştiği,yoğun bir bezeme düzeninin egemen olduğu görülür. Büyük ölçüleriyle bu medrese görkemli cephe mimarisi bakımından daha çok Sıvas Gökmedrese’yi hatırlatır. İleriye doğru çıkintı yapan taçkapı kütlesi, yan duvarlardaki silindir biçimli destekkuleleri, mukarnaslı nişlerle hareketlendirilmiştir. İnşa kitabesi kaybolduğu için kesin tarihlemesi yapılamayan eserin, üslup özelliklerine bakılarak X.II yy’ın sonlarında inşa edildiği kabul edilir. Büyük taçkapı kütlesindeki özellik; minare kaidelerini oluşturan yan kanatlar ile orta kesimin farklılık gösterecek şekilde bölümlenmiş olmasıdır. Altta yüksek bir kaideden sonra enli profillere oturan iri plastik kabartmalar göze çarpan ilk unsurlardır. Sivri kemerli yüzeysel nişi üstten çeviren iri profiller her iki yanda iğ formuna dönüştükten sonra, aşağıda toplanarak önce bir küre daha sonra da bir hilal formuna bağlanır. Bu çerçevenin içi anlamlı bir armayla dolgulanmıştır. En üstte çift başlı bir kartal kanatlan açık olduğu halde adeta egemenlik sembolü gibi durmaktadır. Bunun altındaki iri palmiye yaprakları iki yana doğru açılır. Yaprakların uçlarına çeşidi meyve ve kuş motifleri yerleştirilmiştir. Alt kısımda toplanan yaprak saplan bir hilal formuna bağlanır. Hilalin alt kısmından çıkan saplar bu defa iki ejdere dönüşür. Diğer çifte minareli cephelerden farklı olarak ortaya çıkan bu hayvan sembolü yapıyı daha da anlamlı kılar. Aşağıda geometrik desenli küre formundan çıkan iri yapraklardan sonra bir rumi kompozisyonuna dönüşen enli bordür oldukça derin oyulduğundan güçlü gölge-ışık etkisi bırakır. Eğimlerle giriş bölümüne yaklaşan diğer bitkisel bordürler taçkapıyı iki yandan ve üstten çevirir. Mukarnaslı kavsara ve yan nişlerdeki geometrik kompozisyonlar benzer üsluptaki örneklerle medresenin iç kısmında da devam eder. Yan kanatların üzerine oturan minarelerin kaidelerinde, sırlı tuğla çerçeve içine alınmış madalyonlar vardır. İç dolgularda, mozaik çini tekniğinde mor ve firuze çinilerle Allah », “Muhammed” “Allah” ve dört halifenin adları yazılıdır. Gövde yuvarlak yivlerle sırlı tuğla kaplı olarak şerefe altına kadar yükselir. T.L. Bu anıtsal yapılarda geçmiş değerler bir bakıma toplu bir özümlemeye uğramakta, içeride geçen eylemlere uygun kullanılan mekânlar belirli oranlar içinde düzenlenmektedir. İçe dönük, avlu çevresinde gelişen mimari bir kimlikle karşımıza çıkmalarına karşın, medreselerin özellikle ön cepheleri kurallara bağlanmaktadır. Sivas Gökmedrese, Çifte Minareli, Erzurum Hatuniye/Çifte Minareli örneklerinde olduğu gibi ağır basan yatay çizgilere, taç kapı üzerindeki bir çifte minareyle dikey çizgiler katılmakta, yeni bir denge söz konusu olmaktadır. Minarelerin zengin şekilde sırlı tuğla ve çinilerle bezenmesi bu görünüşü bir kat daha güçlendirmektedir. Anadolu’da Selçuklular’a ait açık avlulu medrese tipinin diğer önemli örnekleri arasında Kayseri’deki 1237 tarihli Seraceddin Medresesi, 13. yüzyılın ilk yarısında maledilen Avgunu Medresesi ile 1268 tarihli Sahibiye Medresesi’ni de saymak gerekir. Metin Sözen, Zeki Sönmez, Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi, 1982

Tarihsel görünüm: Anadolu Selçukluları Anadolu Selçuklu mimarisi: camiler ve mescitler, mezar anıtları Anadolu Selçuklu mimarisi zaman ve kavram olarak Danişmentli, Saltuklu, Artuklu ve Mengücüklü gibi Erken Türk Beylikleri ile bir hazırlık dönemi geçirdikten sonra, asıl etkinliğini 1200-1308 yılları arasında ortaya koyan Anadolu Türk mimarisinin güçlü bir dönemini tanımlamaktadır.   13. yüzyıla ait Selçuklu camilerinin büyük bir çoğunluğu, örtü sistemi çok sayıda ayak üzerine oturmuş daha önce sözünü ettiğimiz yaygın tipin örnekleri ya da bu tipin değişik yorumlara uğramış varyantlarıdır. Anadolu Selçukluları’ndan günümüze gelen en erken tarihli cami, ilk biçimi 12. yüzyılın ortalarına kadar inen Konya Alaeddin Camisi’dir. içinde Ahlatlı Hacı Mengümberti adlı biri sanatçının eseri olan çok değerli ahşap minberin yazıtlarına dayanılarak, yapımına Sultan Mes’ud ve Kılıç Arslan döneminde başlanıp, 1220 de Alaeddin Keykubad tarafından tamamlattırıldığı kabul edilmektedir. Yapı iki ana bölümden oluşmuştur. Doğuda, çok sayıda ayağın taşıdığı düz damlı birinci bölüm, batıda ise Alaeddin Keykubad zamanında yapılan zengin çini bezemeli mihrap ve mihrap önü kubbesinin yer aldığı ikinci bölüm bulunmaktadır. Bir duvarla çevrilen caminin avlusunda gene Selçuklular dönemine ait iki kümbet vardır. Selçuklu mimarisinin altın çağı olarak nitelendirilen Sultan Alaeddin Keykubad dönemine ait ikinci önemli yapı, 1223 tarihli Niğde Alaeddin Camisi’dir. Bütünüyle kesme taş malzemenin kullanıldığı bu yapı, ana şema olarak mihrap duvarına paralel üç neften oluşturulmuştur. Mihrap duvarı önündeki yan yana üç bölüm üç kubbe ile diğer taraflar tonozlarla örtülüdür. Ortada, avlu fikrini yaşatan açık bir kısım yer alır. Yapı, Sıddık bin Mahmud ve Gazi bin Mahmud adli iki kardeşin eseridir. Alaeddin Keykubad’ın 1224 yılında yaptırdığı Malatya Ulu Camisi ise bazı bölümleri kesme taş, bazı bölümleri tuğla bir yapı olup daha sonra çeşitli onarımlar görmüştür. Caminin mihrap önü kubbesi ve arkasındaki revaklı iç avluya açılan eyvanı dışındaki kısımları tonozlarla örtülüdür. Malatya Ulu Camisi’nin plan şeması şaşılacak derecede İran’daki Büyük Selçuklu ulu camilerine benzemektedir. Günümüze gelen çeşitli yazıtlardan, yapıda Malatyali Yakup bin Ebubeklr ve Ustaz Hüsrev adlı iki mimarın çalışmış olduğunu anlıyoruz. Cami, mozayik çini bezemeleri açısından da büyük önem taşımaktadır. Sultan Alaeddin Keykubad’ın eşi Mahperi Huand Hatun’un 1238 yılında yaptırdığı Kayseri Huand Külliyesi, cami, medrese, kümbet ve hamamıyla ilk Anadolu Selçuklu külliyesi olarak kabul edilmektedir. Cami, mihrap önü kubbesi, eyvanı, küçük açıklıklı orta nefi gibi belirgin özellikleriyle Malatya Ulu Camisi’ne benzemektedir. Külliyede bulunan çiniler Türk çini sanatının önemli bir aşamasına işaret eder. 1249 yılında Selçuklu devlet adamlarından Ebül Kasım bin Ali el-Tusi’nin yaptırdığı Kayseri Hacı Kılıç Camisi ise, orta revaklı avlu çevresinde kaynaşmış merdesesi ve çok ayaklı, kıble duvarına dikey beş nefli, mihrap önü kubbeli cami planıyla, cami-medrese birleşmesinin güzel bir örneğidir. Amasya’daki 1237 tarihli Burmalı Minare Camisi’ni -mihrap duvarına dik olarak gelişen üç nefli planıyla- çok ayaklı cami tipinin bazilika etkileri almış bir uyarlaması olarak görmek daha doğru olur. Benzer mimari uygulamaya birkaç Selçuklu dönemi camisinde daha rastlıyoruz. Bu yapıların başında 1266 tarihli Amasya Gök Medrese Camisi gelir. Amasya valisi Emir Seyfeddin Turumtay tarafından yaptırılan caminin, Divriği Ulu Camisi’ni hatırlatan örtü sistemi, kuzeydeki medrese görevli mekanları ve eyvan tarzındaki değişik cephe düzeni oldukça ilgi çekicidir. Bu grup içinde incelenen 1281 tarihli Develi Ulu Camisi de beş nefli, mihrap önü kubbeli, orta avlu anlayışına uygun olarak düzenlenmiş önemli yapılardan birisidir. Aynı uygulamanın diğer önemli örnekleri arasına, daha önce kendilerinden söz ettiğimiz Divriği Kale Camisi ile Niğde Alaeddin Camisi dışında, 1256 tarihli Tunceli/Mazgirt Elli Hatun Camisi ve ünlü Selçuklu mimarı Kaluyan’ın 1266 yılına tarihlenen Bünyan Ulu Camisi de girmektedir. İlk yapımı 13. yüzyılın başlarına kadar inen ve geçirdiği onarımlarla özgün durumu iyice bozulan Akşehir Ulu Camisi, mihraba dikey nefleri ve mihrap önü kubbesiyle Develi Ulu Camisi’ne yaklaşan plan özellikleri göstermektedir. Yapının Alâeddin Keykubad tarafından genişletildiği ve onartıldığı vakfiyelerde kayıtlıdır. 1267 yılında Selçuklu Veziri Süleyman Pervane’nin yaptırdığı Sinop Ulu ya da Alaeddin Camisi, mihrap duvarına paralel iki nefli ana mekânı ve revaksız avlusuyla, Selçuklu camilerinden çok Güneydoğu Anadolu’daki erken Türk camilerinin planlama anlayışına uyan bir yapıdır. Anadolu Selçukluları’nda ana yapı malzemesi olarak taşın kullanıcılığı yukarıda sözünü ettiğimiz camiler dışında, örtü sistemleri ahşap direklere oturan bir grup yapı daha vardır. Türk mimarisinde Anadolu dışı dönemlerden kalma eski bir geleneği yaşatan bu camilerdeki planlama anlayışı, daha önce değindiğimiz taş konstrüksiyonlu, örtü sistemi çok sayıda ayak üzerine oturmuş camilerden çok büyük farklılıklar göstermez. Anadolu’da Selçuklular’dan başlayarak 19. yüzyılın sonuna kadar uzun bir gelişim çizgisi sürdüren bu yapıların günümüze gelen en erken örnekleri arasında 1258 tarihli Konya Sahip Ata Camisi baş sırayı almaktadır. Ünlü Selçuklu mimarı Kölük bin Abdullah’ın eseri olan bu yapı, başlangıçta çifte minareli bir portalle dışa açılan ahşap direkli cami olarak yapılmışken, 1283 de türbe ve hanikahın eklenmesiyle bir külliyeye dönüştürülmüştür. Caminin özgün biçiminden günümüze yalnızca Anadolu’nun taş, tuğla ve çini bezemeli ilk çifte minareli portali olan giriş bölümü ile mozayik çini bezemeli mihrabı gelebilmiştir. Afyon’da ilk biçimini 1272 de aldığı kabul edilen ve 1341 yılında Karamanoğulları zamanında onarım gören Afyon Ulu Camisi, Selçuklu döneminin ahşap direkli cami gelişimi içinde yalın fakat önemli bir örnek sayılmaktadır. Mihrap duvarına dikey dokuz nefte,sayıları kırka varan mukarnas başlıklı ağaç direk kullanılmıştır. Camide kullanılan ahşap malzemenin bir başka özelliği de yer yer kalem işi bezemelerle renklendirilmiş olmasıdır. 13. yüzyılın ortalarında yapıldığı sanılan Sivrihisar UluCamisi ise, mihrap duvarına paralel altı nefli bir yapı olup, üst örtüsü yalnızca dördü özgün kalabilen altmışyedi ağaç direk tarafından taşınmaktadır. Üzgün ağaç direklerin üst kısımları zengin oymalarla bezenmiş, ayrıca siyah ve yeşil renklerle boyanmıştır. Kesin yapım tarihi bilinmeyen ve 13. yüzyıla tarihlendirilen Ankara’daki Aslanhane Camisi de bu grubun tanınmış örneklerindendir. Yapının plan şeması, mihrap duvarına dikey beş neften oluşmuştur.Çini mozayik mihrap ve minberi ile renkli kalem işleri dikkat çekmektedır. Ahşap direkli 13. yüzyıl camileri arasında en büyük ölçülere sahip ve özgün biçimini en fazla korumuş olarak günümüze gelen yapı Beyşehir’deki Eşrefoğlu Camisi’dir. Mihrap duvarına dikey yedi neften meydana gelen camide ahşap konsollu, düz tavanlı ve toprak damlı üst örtüyü, mukarnas başlıklı kırksekiz ağaç direk taşımaktadır. Mihrap önünde içi çini mozayikle kaplı küçük bir kubbe, orta nefin orta kısımında ise avlu fikrini yaşatan bir açıklık vardır. Yazıtına göre cami 1299 yılında Eşrefoğlu Süleyman Bey tarafından yaptırılmıştır. Mescitler Anadolu Selçukluları’nda 13.yüzyıla ait mescitler de üzerinde durulmaya değer nitelikleriyle karşımıza çıkmakta ve bu grup içinde izlenen mimari gelişmeler, daha sonraki yüzyıllarda varlığını duyurmaktadır. Selçuklu mescitlerinin önemli bir bölümü Konya’da toplanmıştır. Birkaçı dışında çoğunluğu kare ya da dikdörtgen planlı, tek kubbeli olan bu yapıların giriş kısımlarındaki hazırlık mekânı Anadolu’da 14. yüzyıl camilerindeki son cemaat yerlerinin ilk belirtisi olarak kabul edilmektedir. Konya’da 1215 tarihli Taş Mescit, 1219 tarihli Beşarebey Mescidi, 1220 tarihli Erdemşah Mescidi, 1248 tarihli Küçük Karatay Mescidi, 13. yüzyılın ikinci yarısından kalmış olması mümkün Sırçalı Mescit, 13. yüzyılın ikinci ya da üçüncü çeyreğinden anıtsal minaresiyle Hoca Hasan Mescidi, 13. yüzyılın sonlarından kalma Tahir ile Zühre Mescidi ve Beyheldm Mescidi, Alanya’da 1230 tarihli Akşebe Sultan Mescidi, Akşehir’de 1235 tarihli Küçük Ayasofya Mescidi, 1226 tarihli Güdük Minare Mescidi, 1250 tarihli Taş Medrese Mescidi, Harput’da 1279 tarihli Arap Baba/Alaca Mescit belirtilmeye değer niteliktedir. Devirlerinin ilginç çinili mihraplarına ve tuğla bezemelerine sahip bu yapılar, birçok konuda sağlam bağlantılar kurmamıza olanak tanımaktadır. Mezar anıtları Anadolu Selçuklu mimarisinde mezar anıtları önemli bir yer tutar. Kümbet ve türbe şeklinde inşa edilen bu yapılar arasında cami, medrese ve külliyelere bağlı olanlar dışında tek başına bulunanlar daha büyük bir çoğunluğu oluşturmaktadır. Selçuklular’dan günümüze gelen en erken tarihli mezar anıtı Konya Alaeddin Camisi avlusundaki 12. yüzyıldan kalma 2. Kılıç Arslan Kümbeti’dir. On kenarlı, içinde Selçuklu sultanlarına ait çinili sandukaların bulunduğu bu yapı, Cuhalı Yusuf bin Abdulgaffar adlı bir mimarın eseridir. Bu yapının hemen yanında yer alan yarım kalmış, sekizgen gövdeli ve 1219 tarihli ikinci kümbet ise Yarım Kümbet adıyla anılmaktadır. Kayseri’de ilginç bir görünüşe sahip, on kenarlı ve içinde bulunduğu medreseden taşan l206 yılı dolaylarında yapılmış olması mümkün bir örnek Gevher Nesibe Sultan Türbesi’dir. Daha önce varlığından söz ettiğimiz Kayseri Çifte Medrese’ nin bir eyvanına yerleştirilmiş bulunan bu türbeye benzer bir örnek Sivas’da yine daha önce kendisinden söz ettiğimiz Keykavus Medresesi ve Şifahanesi’ndeki Sultan İzzeddin Keykavus Türbesi’dir. Şifahanenin güney eyvanında yer alan, çinili bir cepheye, yapıdan taşan tuğladan gövdeye sahip bu türbe, devrin özelliklerini ve İran ile ilişkileri yansıtacak niteliktedir. Bezemelerinin Marentli Ahmed tarafından yapıldığı bilinen bu türbe, 1219 yılından kalmadır. Anadolu’da tek bir örnek olarak beliren bir mezar anıtı da Tercan’daki Mama Hatun Kümbeti’dir. Yazıtı bulunmadığı için kesin yapım tarihi bilinmeyen ve 13. yüzyılın başına yerleştirilen kümbetin mimari Ahlatli Ebul Nema bin Mufaddal adlı bir sanatçıdır. Yuvarlak dilimli silindirik gövde üzerine dilimli konik bir külah örtülen asıl kümbetin etrafı, daire biçiminde geniş bir kuşatma duvarı ile çevrilmiştir. Kuşatma duvarının iç tarafına da sivri kemerli on bir derin niş açılmıştır. 13. yüzyıldan Afyon/Sincanlı Boyalıköy’deki Kureyş Baba Kümbeti, 1223 tarihli Isparta/Atabey’deki medreseye bitişik Ertokuş Kümbeti, Tokat’da 1234 tarihli Ali Tusi Türbesi, Kayseri’de 1238 tarihli aynı addaki külliyenin içinde yer alan Mahperi Huant Hatun Kümbeti, 1247 tarihli Çifte Kümbet, Kırşehir’de ilginç dış görünüşüyle karşımıza çıkan ve kesin yapım tarihi bilinmeyen Melik Gazi Kümbeti, Amasya’da 1266 yılında yapılmış aynı addaki camiye bitişik Gökmedrese Camisi Kümbeti, Kırşehir’de Caca Bey Medresesi içindeki 1272 tarihli Caca Bey Türbesi, üslubuna bakılarak 1276 yılında yapıldığı ileri sürülen Kayseri’deki ünlü Döner Kümbet, bu kümbetle büyük benzerlik gösteren Erzurum Çifte Minareli/ Hatuniye Medresesi ana eyvanının arkasındaki Çifte Minareli Medrese Kümbeti, Amasya’da 1278 yılından kalma değişik planlamasıyla tanınan Turuıntay Türbesi, biçimsel değerleri ve bezeme özellikleriyle beliren Selçuklü mezar anıtları arasındadır. Anadolu’da mezar anıtlarının toplu olarak bulunduğu yerler içinde özellikle belirtilmeye değer yerleşme merkezlerinden birisi de Ahlat’tır. Buradaki mezar anıtları, bu tür yapıların toplu bir sergilenmesi biçiminde karşımıza çıkmaktadır. Sayıları zamanla azalan ve ancak son yıllarda yapılan onarımlarla kurtarılmaya çalışılan mezar anıtları içinde 1222 tarihli Şeyh Necmeddin Kümbeti, 13. yüzyılın üçüncü çeyreği içine tarihlendirilen Usta Şagirt/Ulu Kümbet, 1275 tarihli Hasan Padişah Kümbeti, Çifte Kümbetler olarak bilinen iki kümbetten 1279 tarihli Hüseyin Timur ve 1281 tarihli Bugatay Mca Kümbeti, 13. yüzyıl örneklerinin bir kısmıdır. Çoğunun yazıtları bulunmayan Ahlat kümbetleri arasında bu yüzyılda yapılmış olması mümkün başka örnekler de bulunmaktadır. 13. yüzyılda, tek bir eyvandan oluşan ve daha önce değindiğimiz kümbet ve türbelerden farklı bir mezar amtı türü daha ortaya çıkmıştır. Bu türün örnekleri arasında Seyit Sultan Alaeddin Keykubad’ın annesine bağlanan Ummühan Hatun Türbesi, 13. yüzyılın ortası ya da üçüncü çeyreği içinde yapılmış olması mümkün Afyon/İhsaniye ilçesi Osmanköyü’ndeki Herdena Bahar Baba Türbesi, gene aynı yere bağlı ve aynı yıllardan Gazlıgölekviran Köyü Saya Baba Türbesi, 1256 yılı civarında yapılmış olması mümkün Akşehir’e bağlı Reis Bucağı’nın Koçaş Köyü yolu üzerindeki Emir Yavtaş Türbesi, Afyon’un Sincanlı ilçesine bağlı Boyalıköy’deki Boyalıköy Türbesi, Kastamonu’da 13. yüzyılın son çeyreğine ait Aşık Sultan Türbesi, Konya Musalla Mezarlığı’nda 13. yüzyılın sonuna tarihlendirilen Gömeç Hatun Türbesi belirtilebilir. Bu yapılar altta mumyalık, üstte merdivenlerle çıkılan tek bir eyvandan oluşmaktadır. Metin Sözen, Zeki Sönmez, Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi, 1982 http://esergultekin.blogcu.com/7292531/